Een veilige school

Vanuit ons oogpunt is een veilige school een school waar maatregelen worden getroffen op zowel het gebied van sociale veiligheid als op het gebied van examenfraude en cybercriminaliteit. De leefomgeving én leeromgeving van leerlingen en personeel verandert. En sommige scholen hebben nog wat moeite om hun veiligheidsbeleid daar juist op aan te passen. Hoe kun je als schoolbestuur wel op die denderende trein springen én de security binnen je school op peil brengen?

Digitale veiligheid

Tijdens onze onderzoeken op scholen en andere onderwijsinstellingen, duikt er steeds een factor op die alles te maken heeft met een gat tussen de digitale kennis van docenten en die van leerlingen c.q. studenten. Dit kan allerlei verregaande negatieve gevolgen met zich meebrengen.  Variërend van negatieve publiciteit; een teruglopend aantal studenten; financiële druk; tot hard ingrijpen door de onderwijsinspectie.

Andere digitale risico’s op scholen hebben te maken met kwaadwillenden van buitenaf, die al dan niet bewust via de website of andere digitale wegen bij gevoelige informatie komen. En hiermee de onderwijsinstelling onder druk (ransomware) kunnen zetten.

Sociale veiligheid

Op sommige scholen speelt intimidatie en bedreiging van personeel (door leerlingen, externen of collega’s) een grote rol. En bijna elke school heeft wel te maken met ruzies tussen leerlingen. Om escalatie (waarbij wapens te pas komen) te voorkomen, is het van belang om spanningen tijdig te signaleren. Een goed ingericht securitybeleid, open communicatie tussen docenten en studenten  en het streven naar een veilige leeromgeving zijn hiervan de belangrijkste pijlers.

Cyberpesten maakt natuurlijk ook onderdeel uit van die intimidatie. Deze digitale vorm van pesten verdient zeker de aandacht van de schoolbesturen. Afgelopen jaren lezen we steeds vaker berichten over jongeren die - hoe schokkend ook - zelfmoord plegen nadat ze gepest zijn via internet. Er is zelfs een Dag tegen Cyberpesten, die zich natuurlijk niet enkel op scholieren maar op alle Nederlanders richt. Onze belangrijkste tips om de sociale veiligheid te vergroten binnen de scholen:

  • Bespreek voorbeelden van sociaal pestgedrag.
  • Organiseer over-de-lijnsessies waarbij dilemma’s aan studenten worden voorgelegd, met als doel inzicht te verkrijgen in de ander en in wat eigen gedrag met de ander doet.
  • Train leerkrachten op het gebied van omgang met agressie en intimidatie
  • Betrek ouders en maatschappelijke organisaties bij de aanpak van en communicatie over (de effecten van) pestgedrag.

Examenfraude

Er wordt steeds vaker digitaal geëxamineerd. Maar waar de primaire processen binnen een school digitaler worden, laat de inrichting en beveiliging van de digitale infrastructuren nog vaak wat te wensen over. Dan heb ik het natuurlijk onder mee rover het correct beveiligen van wifi, e-mails en gebruikersaccounts. En niet te vergeten de factor ‘mens’, want een docent die zijn account in de klas laat openstaan, werkt daarmee nu eenmaal misbruik in de hand.

Conclusie

De experts concludeerden tijdens het examenfraude-event in 2015 dat eigenlijk iedereen wel eens slachtoffer is geweest van een DDOS-aanval. Soms met kennis. Soms zonder. Digitale incidenten komen eigenlijk op elke school voor, net als een opstootje in de pauze. Het is van belang met een juist beleid in te spelen op die veranderende leef- en leeromgeving en zo een veilige school te creëren.