Speurneuzen op zoek naar bedrijfsfraude

22 mei 2017

Als bedrijfsrechercheur onderzoekt Kim Melkert (24) fraudezaken en diefstal binnen organisaties. Kim werd geinterviewd voor het dagblad Metro Nieuws. 

Spannende achtervolgingen en undercoveroperaties op de werkvloer, komen ook die in je takenpakket voor?

Kim Melkert

Wilde achtervolgingen zoals in films zijn er niet bij en in die zin is het werk minder spannend dan mensen vermoeden. Maar observeren doen we zeker wel. Neem bijvoorbeeld zoiets als verzuimfraude. Een medewerker meldt zich regelmatig ziek, maar de directeur vertrouwt het niet helemaal. Dan voeren wij observaties uit om te onderzoeken of iemand ook echt ziek is en niet toevallig in zijn auto stapt om dan de hele dag ergens te gaan klussen. Foto's en een video kunnen daarbij worden aangevoerd als bewijs. En zo kan het ook voorkomen dat we mensen achtervolgen, maar altijd op afstand en zonder de veiligheid in gevaar te brengen. 

Hoe ben je bedrijfsrechercheur geworden?

De recherche had altijd al mijn interesse. Zo ben ik ook bewust Integrale veiligheidskunde gaan studeren met als doel om daarna de opleiding tot rechercheur te gaan doen. Maar tijdens die studie ontdekte ik het bedrijfsleven en daar voelde ik me erg thuis. Ik begon mijn carrière bij Shell en werd via iemand in mijn netwerk gekoppeld aan Hoffmann Bedrijfsrecherche. Hier werk ik nu ongeveer een jaar. 

Je noemde net verzuimfraude. Met wat voor soort zaken hou je je verder nog bezig?

Met fraude in de ruimste zin van het woord. Dan kun je onder meer denken aan diefstal, verduistering en het lekken van gevoelige informatie. Het gaat in ieder geval altijd om zaken die op de werkvloer plaatsvinden en steeds vaker betreft het digitale fraude.

Stel dat een directeur vermoedt dat één van zijn medewerkers geld achterover drukt. Hoe verzamelen jullie daarvoor dan bewijs?

Het kan zijn dat we zo iemand dan een poosje gaan observeren. Verder hebben we een techniekafdeling die bijvoorbeeld geheime camera’s kan plaatsen waarmee we meer informatie kunnen vergaren. Medewerkers communiceren veel via mail, WhatsApp en sms. We beschikken daarom over geavanceerde zoeksystemen waarmee we heel gericht kunnen zoeken naar de juiste gegevens in al die berichten. Voor werkgevers zelf is dat vaak onbegonnen werk. Als we denken over voldoende informatie te beschikken, dan gaan we – uiteraard ná overleg met de opdrachtgever – in gesprek met de betrokkene zelf. We noemen dat het confronterend gesprek.

Hoe reageren die mensen doorgaans?

Heel verschillend. Vaak zie je toch een mate van opluchting dat hun geheim eindelijk is ontdekt en ze niet langer hoeven te liegen. Sommige mensen blijven ontkennen, anderen worden in eerste instantie juist boos. Wanneer iemand emotioneel of agressief reageert, is het aan ons om vooral heel rustig te blijven.

Welke zaak heeft veel indruk op je gemaakt?

We deden wekenlang onderzoek bij een groot bedrijf waar de betrokkene jarenlang valse facturen in de organisatie had weten te sluizen en zo zichzelf had verrijkt. Door het vergaren van veel verschillende puzzelstukjes konden we precies in kaart brengen hoe de fraude had kunnen gebeuren.

Jullie hebben bij het doen van onderzoek niet dezelfde bevoegdheden als agenten toch?

De politie beschikt over dwangmiddellen, zij kunnen mensen bijvoorbeeld tegen hun zin een paar dagen vasthouden. Dat mogen wij niet. Onze belangrijkste regel is dat de gesprekken die we voeren altijd op basis van vrijwilligheid plaatsvinden. Daarnaast houden we ons natuurlijk aan de Wet bescherming persoonsgegevens en de Privacygedragscode sector particuliere onderzoeksbureaus. Hierin staan bijvoorbeeld de regels die gelden voor het plaatsen van afluisterapparatuur en geheime camera’s.

Als je vandaag naar kantoor rijdt, weet je dan al min of meer hoe je werkdag eruit gaat zien?

Soms wel, als je bijvoorbeeld bezig bent met lopend onderzoek. Maar het kan ook zijn dat we ’s ochtends vroeg gebeld worden en daarna meteen naar een bedrijf rijden waar een probleem is gemeld. Het is in die zin ook geen 9-tot-5-baan. Als belangrijkste eigenschap voor dit werk zou ik toch wel nieuwsgierigheid willen noemen, het feit dat je geen genoegen neemt met enkel een verklaring en continu de drang hebt om te weten hoe het echt zit. Daarnaast moet je ook niet bang zijn om mensen te confronteren met jouw informatie. Een groot deel van dit werk is namelijk gesprekken voeren.

Bron: dagblad Metro 

Interview Kim Melkert in Metro Nieuws

door John van Schagen